ตำรายาของคนรุ่นทวด ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฯ 
ลายแทงขุมทรัพย์ ภูมิปัญญาไทย  ที่เป็นทางการ และพอมีอยู่ ...ในยุคนี้

 

 

ยาสามัญประจำบ้าน
ตาม
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (3)


 

(10) ยาถ่าย

วัตถุส่วนประกอบ


 

ใบมะกา ใบมะขาม ใบส้มป่อย หญ้าไทร ใบไผ่ป่า ฝักคูณ รากขี้กา
แดง
     รากขี้กาขาว    รากตองแตก     เถาวัลย์เปรียง    หัวหอม
ฝัก
ส้มป่อย   สมอไทย    สมอดีงู  หนักสิ่งละ 1 ส่วน  ขี้เหล็กทั้ง 5
หนัก
1 ส่วน  ยาดำ หนัก 4 ส่วน ดีเกลือฝรั่ง หนัก 20 ส่วน

 

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.5 กรัม

 

 

สรรพคุณ

แก้ท้องผูก

 

 

ขนาดรับประทาน
 

รับประทาน วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน
ครั้งละ 2-5 เม็ด ตามธาตุหนักธาตุเบา
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 10 เม็ด

 

 

(11) ยาเหลืองปิดสมุทร

วัตถุส่วนประกอบ
 

แห้วหมู ขมิ้นอ้อย   เปลือกเพกา   รากกล้วยตีบ กระเทียมคั่ว ดีปลี ชันย้อย ครั่ง สีเสียดเทศ สีเสียดไทย   ใบเทียน ใบทับทิม หนักสิ่งละ 1 ส่วน  ขมิ้นชัน หนัก 6 ส่วน

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.1 กรัม

 

 

สรรพคุณ
 

แก้ท้องเสีย   ใช้น้ำเปลือกลูกทับทิม หรือเปลือกแคต้มกับน้ำปูนใส เป็นกระสาย   ถ้าหาน้ำกระสายไม่ได้ให้ใช้น้ำสุกแทน     และให้รับประทาน ร่วมกับน้ำละลายเกลือแกงด้วย

 

 

ขนาดรับประทาน
 

รับประทานวันละ 3 เวลา ก่อนอาหาร
ผู้ใหญ่ ครั้งละ 10 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 30 เม็ด

 

 

(12) ยาธาตุบรรจบ

วัตถุส่วนประกอบ



 

ขิง   โกฐเขมา โกฐพุงปลา   โกฐเชียง โกฐสอ เทียนดำ เทียนขาว เทียนสัตตบุษย์ เทียนเยาวพาณี เทียนแดง  ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ กานพลู การบูร เปลือกสมุลแว้ง ลูกกระวาน ลูกผักชีลา ใบพิมเสน รากไคร้เครือ   ดีปลี   เปราะหอม หนักสิ่งละ 4 ส่วน โกฐก้านพร้าว หนัก 8 ส่วน  เนื้อลูกสมอไทย หนัก 16 ส่วน
 

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง

 

 

สรรพคุณ

 

 

แก้ธาตุไม่ปกติ  ท้องเสีย   ใช้เปลือกแค  หรือเปลือกสะเดา  หรือ
เปลือกลูกทับทิม
ต้มกับน้ำปูนใส แก้ท้องขึ้นท้องเฟ้อใช้กระเทียม
3 กลีบ ทุบชงน้ำร้อน  หรือใช้ใบกะเพราต้มเป็นกระสาย   ถ้าหาน้ำ
กระสายไม่ได้ ให้ใช้น้ำสุกแทน
 

 

 

ขนาดรับประทาน
 

 

รับประทาน วันละ 3 เวลา ก่อนอาหาร
ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1 ช้อนชา
เด็ก ครั้งละ ½ ช้อนชา
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 15 กรัม

 

 

 

(13) ยาจันทน์ลีลา

วัตถุส่วนประกอบ

 

โกฐสอ    โกฐเขมา  โกฐจุฬาลัมพา  จันทน์เทศ  จันทน์แดง  ลูก
กระดอม บอระเพ็ด
รากปลาไหลเผือก หนักสิ่งละ 4 ส่วน พิมเสน
หนัก
1 ส่วน
 

 

 

วิธีทำ
 

ชนิดผง บดเป็นผง
ชนิดเม็ด บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.5 กรัม

 

 

สรรพคุณ

 แก้ไข้ แก้ตัวร้อน

 

 

ขนาดรับประทาน



 

รับประทาน ทุก 4 ชั่วโมง
ชนิดผง   เด็ก ครั้งละ ½-1 ช้อนชา
              ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1-2 ช้อนชา
ชนิดเม็ด  เด็ก ครั้งละ 1-2 เม็ด
              ผู้ใหญ่ ครั้งละ 3-4 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ
 

ชนิดผง 15 กรัม
ชนิดเม็ด 30 เม็ด

 

 

(14) ยาประสะจันทน์แดง

วัตถุส่วนประกอบ

 

รากเหมือดคน   รากมะปรางหวาน รากมะนาว เปราะหอม โกฐหัวบัว จันทน์เทศ   ฝางเสน หนักสิ่งละ 4 ส่วน   เกสรบัวหลวง ดอกบุนนาค ดอกสารภี ดอกมะลิ หนักสิ่งละ 1 ส่วน  จันทน์แดง หนัก 32 ส่วน

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง

 

 

สรรพคุณ
 

 แก้ไข้ตัวร้อน กระหายน้ำ ละลายน้ำสุกหรือน้ำดอกมะลิ
 

 

 

ขนาดรับประทาน

 

รับประทานทุก 3 ชั่วโมง
ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1 ช้อนชา
เด็ก ครั้งละ ½ ช้อนชา
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 15 กรัม

 

 

(15) ยาเขียวหอม

วัตถุส่วนประกอบ

 
 

ใบพิมเสน   ใบผักกระโฉม  ใบหมากผู้ ใบหมากเมีย ใบสันพร้าหอม   รากแฝกหอม จันทน์เทศ  จันทน์แดง ว่านกีบแรด   ว่าน
ร่อนทอง  เนระพูสี
  พิษนาศน์   มหาสดำ  รากไคร้เครือ  ดอก
พิกุล เกสรบุนนาค เกสรสารภี เกสรบัวหลวง หนักสิ่งละ
1 ส่วน
 

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง

 

 

สรรพคุณ
 
 

แก้ตัวร้อน ร้อนใน   กระหายน้ำ  ละลายน้ำสุก หรือน้ำดอกมะลิ
แก้พิษหัด พิษสุกใส ละลายน้ำรากผักชีต้ม  ทั้งรับประทานและชโลม

 

 

ขนาดรับประทาน

 

รับประทานวันละ 4-6 ครั้ง
ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1 ช้อนชา
เด็ก ครั้งละ 1/2 ช้อนชา
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 30 กรัม

 

 

 

    กลับไปหน้าสารบัญ                                                                                                        เปิดไปหน้าถัดไป