ตำรายาของคนรุ่นทวด ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฯ 
ลายแทงขุมทรัพย์ ภูมิปัญญาไทย  ที่เป็นทางการ และพอมีอยู่ ...ในยุคนี้

 

 

ยาสามัญประจำบ้าน
ตาม
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (4)


 

(16) ยามหานิลแท่งทอง

วัตถุส่วนประกอบ

 

เนื้อในเม็ดสะบ้ามอญสุม   หวายตะค้าสุม   เม็ดมะกอกสุม  ลูกมะ
คำดีควายสุม  ถ่านไม้สัก
  จันทน์แดง  จันทน์เทศ ใบพิมเสน  ใบ
หญ้านาง  หมึกหอม
 หนักสิ่งละ 1 ส่วน  บี้ยจั่นคั่วให้เหลือง 3 เบี้ย
 

 

 

วิธีทำ
 

บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด ปิดทองคำเปลว หนักเม็ดละ 0.5 กรัม
 

 

 

สรรพคุณ

แก้ไข้ แก้กระหายน้ำ แก้หัด อีสุก อีใส

 

 

ขนาดรับประทาน

 

รับประทาน วันละ 2 ครั้ง
ผู้ใหญ่ ครั้งละ 3-4 เม็ด
เด็ก ครั้งละ 1-2 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 30 เม็ด

 

 

(17) ยาหอมเทพจิตร

วัตถุส่วนประกอบ








 

ลูกจันทน์   ดอกจันทน์  ลูกกระวาน กานพลู จันทน์แดง จันทน์ขาว
กฤษณา
กระลำพัก ขอนดอก ชะลูด  อบเชย เปราะหอม แฝกหอม
หนักสิ่งละ
2 ส่วน  ผิวมะกรูด  ผิวมะงั่ว  ผิวมะนาว  ผิวส้มตะรังกะนู
ผิวส้มจีน   ผิวส้มโอ
  ผิวส้มเขียวหวาน หนักสิ่งละ 4 ส่วน  ผิวส้มซ่า
หนัก
28 ส่วน  ดอกพิกุล   ดอกบุนนาค  ดอกสารภี   เกสรบัวหลวง
ดอกบัวขม
 ดอกบัวเผื่อน  หนักสิ่งละ 4 ส่วน   การบูร  หนัก 1 ส่วน
โกฐสอ  โกฐเขมา  โกฐหัวบัว โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา โกฐกระดูก
โกศก้านพร้าว
  โกฐพุงปลา โกฐชฎามังสี  หนักสิ่งละ 4 ส่วน  เทียน
ดำ  เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน
 เทียน
เยาวพาณี  เทียนสัตตบุษย์
  เทียนเกล็ดหอย  เทียนตากบ หนักสิ่ง
ละ
4 ส่วน  พิมเสนหนัก 4 ส่วน ดอกมะลิ หนัก 184 ส่วน

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง ผสมน้ำดอกไม้เทศ ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.2 กรัม

 

 

สรรพคุณ

 แก้ลม บำรุงหัวใจ

 

 

ขนาดรับประทาน

รับประทาน ครั้งละ 5-7 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 30 เม็ด

 

 

(18) ยาหอมทิพโอสถ

วัตถุส่วนประกอบ






 

 

ดอกพิกุล  ดอกบุนนาค  ดอกสารภี  ดอกมะลิ เกสรบัวหลวง  ดอก
กระดังงา
  ดอกจำปา   ดอกบัวจงกลนี   หัวแห้วไทย   กระจับ  ฝาง
จันทน์แดง
  จันทน์ขาว   จันทน์เทศ   กฤษณา   ชะลูด    อบเชย
สมุลแว้ง   สนเทศ
   ว่านน้ำ    กระชาย  เปราะหอม  ดอกคำไทย
ชะเอมเทศ  สุรามฤต
  ข่าต้น   ลูกจันทน์ ดอกจันทน์  หนักสิ่งละ 4
ส่วน  โกฐสอ  โกฐเขมา  โกฐหัวบัว  โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา โกฐ
กระดูก  โกศก้านพร้าว โกฐพุงปลา โกฐชฎามังสี หนักสิ่งละ
2 ส่วน
เทียนดำ
 เทียนแดง  เทียนขาว  เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน
เทียนเยาวพาณี   เทียนสัตตบุษย์    เทียนเกล็ดหอย   เทียนตากบ
การบูร
  หนักสิ่งละ 1 ส่วน  พิมเสน หนัก 2 ส่วน

 

 

วิธีทำ
 

ชนิดผง บดเป็นผง  ชนิดเม็ด บดเป็นผง   ทำเป็นเม็ด    หนักเม็ดละ 0.2 กรัม

 

 

สรรพคุณ

แก้ลม วิงเวียน ละลายน้ำดอกไม้หรือน้ำสุก

 

 

ขนาดรับประทาน
 

ชนิดผง ครั้งละ ½-1 ช้อนชา ชนิดเม็ด ครั้งละ 5-7 เม็ด

 

ขนาดบรรจุ

 

บรรจุ   ชนิดผง 15 กรัม
         ชนิดเม็ด 30 เม็ด
 

 

 

(19) ยาหอมอินทจักร

วัตถุส่วนประกอบ





 


 

สะค้าน   รากช้าพลู   ขิง   ดีปลี  รากเจตมูลเพลิงแดง   ลูกผักชีลา
โกฐสอ    โกฐเขมา
  โกฐก้านพร้าว    โกฐพุงปลา   โกฐจุฬาลัมพา
โกฐเชียง  โกฐกักกรา
  โกฐน้ำเต้า   โกฐกระดูก   เทียนขาว เทียน
ดำ   เทียนแดง   เทียนข้าวเปลือก   เทียนเยาวพาณี
    จันทน์แดง
จันทน์เทศ
   เถามวกแดง    เถามวกขาว     รากหญ้านาง   เปลือก
ชะลูด
   อบเชย    เปลือกสมุลแว้ง  กฤษณา  กระลำพัก  บอระเพ็ด

ลูก
กระดอม   กำยาน   ขอนดอก   ลูกจันทน์  ดอกจันทน์   ลูกกระ
วาน   กานพลู   รากไคร้เครือ   ลำพันแดง
   ดอกสารภี   ดอกพิกุล
ดอกบุนนาค
  ดอกจำปา   ดอกกระดังงา   ดอกมะลิ   ดอกคำไทย
ฝางเสน   ดีวัว   พิมเสน  สิ่งละ
1 ส่วน

 

 

วิธีทำ
 

ชนิดผง บดเป็นผง  ชนิดเม็ด บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.2 กรัม

 

 

สรรพคุณ

 

แก้ลมบาดทะจิต ใช้น้ำดอกมะลิ   แก้คลื่นเหียนอาเจียน  ใช้น้ำลูก
ผักชี เทียนดำต้ม   ถ้าไม่มีใช้น้ำสุก  แก้ลมจุกเสียด ใช้น้ำขิงต้ม

 

 

ขนาดรับประทาน
 

รับประทานทุก 3 ชั่วโมง ชนิดผง ครั้งละ ½-1 ช้อนชา  ชนิดเม็ด ครั้งละ 5-10 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ
 

บรรจุ ชนิดผง 15 กรัม
         ชนิดเม็ด 30 เม็ด

 

 

(20) ยาอำมฤควาที

วัตถุส่วนประกอบ
 

รากไคร้เครือ   โกฐพุงปลา  เทียนขาว   ลูกผักชีลา  เนื้อลูกมะขาม
ป้อม
 เนื้อลูกสมอพิเภก หนักสิ่งละ 7 ส่วน    ชะเอมเทศ   หนัก 43 ส่วน

 

 

วิธีทำ

บดเป็นผง

 

 

สรรพคุณ

แก้ไอ ขับเสมหะ ละลายน้ำมะนาวแทรกเกลือ  ใช้จิบหรือกวาดคอ

 

 

ขนาดรับประทาน
 

 ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1 ช้อนชา
เด็ก ลดลงตามส่วน
 

 

 

ขนาดบรรจุ

บรรจุ 15 กรัม
 

 

 

(21) ยาหอมนวโกฐ

วัตถุส่วนประกอบ






 


 

 

ขิงแห้ง   ดีปลี  เจตมูลเพลิงแดง  สะค้าน ช้าพลู หนักสิ่งละ 3 ส่วน
แห้วหมู   โกฐสอ   โกฐเขมา  โกฐหัวบัว  โกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา
โกฐกระดูก   โกฐก้านพร้าว
  โกฐพุงปลา  โกฐชฎามังสี   เทียนดำ
เทียนแดง      เทียนขาว
     เทียนข้าวเปลือก      เทียนตาตั๊กแตน
เทียนเยาวพาณี    เทียนสัตตบุษย์
   เทียนเกล็ดหอย  เทียนตากบ
สักขี   ลูกราชดัด   ลูกสารพัดพิษ ลูกกระวาน กานพลู ดอกจันทน์
ลูกจันทน์   จันทน์เทศ จันทน์แดง
   อบเชยญวน   เปลือกสมุลแว้ง
หญ้าตีนนก   แฝกหอม   เปลือกชะลูด   เปราะหอม  รากไคร้เครือ
เนื้อไม้ขอนดอก
กระลำพัก เนื้อลูกมะขามป้อม  เนื้อลูกสมอพิเภก
ชะเอมเทศ
   ลูกผักชีลา  ลูกกระดอม   บอระเพ็ด   เกสรบัวหลวง
เกสรบุนนาค  ดอกพิกุล  ดอกสารภี ดอกมะลิ  แก่นสน หนักสิ่งละ
 
4 ส่วน พิมเสน หนัก 1 ส่วน

 

 

วิธีทำ
 

ชนิดผง บดเป็นผง ชนิดเม็ด บดเป็นผง ทำเป็นเม็ด หนักเม็ดละ 0.2 กรัม

 

 

สรรพคุณ

 

แก้ลมคลื่นเหียน อาเจียน ใช้น้ำลูกผักชี เทียนดำต้ม  แก้ลมปลาย
ไข้ ใช้ก้านสะเดา
  ลูกกระดอม และบอระเพ็ด  ต้มเอาน้ำ ถ้าหาน้ำ
กระสายไม่ได้ใช้น้ำสุกแทน
 

 

 

ขนาดรับประทาน
 

รับประทานทุก 3 ชั่วโมง   ชนิดผง ครั้งละ ½-1 ช้อนชา  ชนิดเม็ด
ครั้งละ
5-10 เม็ด
 

 

 

ขนาดบรรจุ
 

บรรจุ   ชนิดผง 15 กรัม
         ชนิดเม็ด 30 เม็ด

 

 

 

    กลับไปหน้าสารบัญ                                                                                                       เปิดไปหน้าถัดไป